Autor: Jake “Pixel” Hartman

Fińska Administracja Podatkowa postawiła Aleksibowi, kapitanowi NaVi z tytułem Majora, zarzut kwalifikowanego oszustwa podatkowego. Rozprawa zaplanowana jest na kwiecień 2026 roku w Sądzie Rejonowym Wschodniego Uusimaa — w samym środku najgorętszego okresu rywalizacji w CS2.

Aleksib oskarżony o kwalifikowane oszustwo podatkowe od zarobków z esportu

Aleksi “Aleksib” Virolainen, 28-letni fiński IGL, który poprowadził Natus Vincere do pierwszego tytułu na Majorze CS2 podczas PGL Copenhagen 2024, stoi teraz przed groźbą do czterech lat więzienia. Fińskie wydanie Iltalehti jako pierwsze podało informację o zarzutach — 11 marca. Skargę złożyła Fińska Administracja Podatkowa (Verohallinto). Do zarzucanych czynów miało dojść między 19 maja a 22 września 2020 roku w Vantaa.

Sedno sprawy: Aleksib miał kierować zarobkami z esportu przez własną spółkę, Aleksib Oy, traktując nagrody turniejowe i wynagrodzenie jako przychód firmy zamiast deklarować je jako dochód osobisty. Fińskie prawo podatkowe nie pozostawia tu miejsca na interpretację — jeśli zawodnik gra w zespole na kontrakcie gracza, jego wynagrodzenie jest klasyfikowane jako przychód pracowniczy, nie dochód z działalności gospodarczej. To samo dotyczy nagród turniejowych i opłat startowych. Fińska Administracja Podatkowa jednoznacznie wskazuje, że tego rodzaju przychody podlegają opodatkowaniu jako dochód osobisty.

W tamtym czasie Aleksib rywalizował w barwach OG, do którego trafił po kontrowersyjnym wyrzuceniu z ENCE — tuż po historycznym finale Majora na IEM Katowice 2019. Potwierdził istnienie sprawy, ale odmówił komentarza, zaznaczając jedynie, że dotyczy ona dochodów z gier turniejowych i że nie może się wypowiadać na temat toczącego się postępowania.

Dlaczego „kwalifikowane” robi różnicę w tej sprawie

Według fińskiego kodeksu karnego zarzut oszustwa podatkowego zostaje zakwalifikowany jako „kwalifikowany” w przypadku dużej skali korzyści majątkowej lub systematycznego charakteru działania. Grożące kary to od czterech miesięcy do czterech lat pozbawienia wolności, choć w przypadku osób bez wcześniejszych wyroków częściej stosuje się grzywny i wyroki w zawieszeniu.

Dla porównania: w ubiegłym roku anonimowy, emerytowany duński zawodnik CS został uznany za winnego zatajenia ponad 345 000 dolarów z nagród turniejowych w latach 2014–2020. Otrzymał rok w zawieszeniu, dwa lata nadzoru kuratorskiego i 200 godzin prac społecznych. W 2020 roku szwedzki pro flusha został skazany za uchylanie się od podatku po niezadeklarowaniu ponad 100 000 dolarów z nagród — i uniknął więzienia.

Na podstawie fińskich precedensów realna odsiadka Aleksibowi raczej nie grozi. Jednak kwalifikacja „kwalifikowanego” oszustwa nie jest przez Fińską Administrację Podatkową używana pochopnie — sygnalizuje, że zdaniem organów skala lub metoda działania przekroczyły próg zwykłego niedbalstwa.

Związek z OG, którego nikt nie ignoruje

Aleksib nie jest pierwszym fińskim zawodnikiem powiązanym z OG, który ma kłopoty z fiskusem. Legenda Dota 2, Jesse “JerAx” Vainikka, będący zarówno graczem, jak i współwłaścicielem OG, podobno stanął przed analogiczną kontrolą obejmującą ten sam okres. Fani szybko połączyli fakty: obaj grali pod szyldem OG w 2020 roku, obaj są Finami podlegającymi jednym z najbardziej rygorystycznych przepisów podatkowych w Europie.

Ten schemat rodzi zasadne pytanie: czy model kontraktowy lub płatności stosowany przez OG stworzył strukturę, która narażała fińskich zawodników na ryzyko podatkowe? Nic nie zostało udowodnione. Prawnik esportowy Dan Dahl Rahimian zwrócił jednak uwagę na szerszy kontekst: młodzi zawodnicy, nieustannie podróżujący i rzadko przekraczający 25 lat, niemal nigdy nie mają zaplecza administracyjnego, które pozwoliłoby im prawidłowo obsługiwać zobowiązania podatkowe w wielu krajach. Jeszcze kilka lat temu nawet same urzędy skarbowe miały trudności z klasyfikacją przychodów ze sticker revenue czy pul nagród.

Problem jest systemowy, nie jednostkowy. Zawodnicy CS często są traktowani jak niezależni wykonawcy, kierują przychody przez własne spółki i działają w wielu jurysdykcjach podatkowych praktycznie bez żadnego wsparcia. Finlandia po prostu traktuje to poważniej niż większość krajów.

Mistrz Majora grający w cieniu procesu

To właśnie sprawia, że tej historii nie można teraz zignorować. Aleksib gra właśnie na BLAST Open Rotterdam 2026 z NaVi, walcząc w fazie playoff turnieju o pulę 1,1 miliona dolarów — podczas gdy termin rozprawy o kwalifikowane oszustwo jest oddalony o kilka tygodni.

Sezon 2024 był dla niego historyczny. NaVi wygrali PGL Major Copenhagen, czyniąc Aleksiba pierwszym fińskim kapitanem z trofeum Majora. Otrzymał tytuł IGL of the Year na HLTV Awards 2024. Został nominowany do nagrody Athlete of the Year w Finlandii — wyróżnienie niespotykane w przypadku zawodników esportu. W tamtym roku NaVi dotarli do sześciu kolejnych finałów S-tier. Łączne zarobki z nagród Aleksiba to ok. 852 000 dolarów na przestrzeni około 130 turniejów.

Zaledwie dwa tygodnie temu NaVi wygrali również ESL Pro League Season 23. Drużyna jest w świetnej formie, Aleksib prowadzi grę na wysokim poziomie. A nad tym wszystkim wisi termin sądowy.

Co dalej

Kwietniowa rozprawa zdecyduje, czy zarzuty się utrzymają i jaka kara — jeśli jakakolwiek — zostanie wymierzona. Wyrok skazujący niekoniecznie zakończyłby karierę zawodniczą Aleksiba, ale byłby poważną skazą na dorobku jednego z najbardziej utytułowanych liderów w CS2.

NaVi nie wydali żadnego oficjalnego oświadczenia. Milczy też reprezentacja prawna Aleksiba. Cisza po obu stronach sugeruje, że sprawa jest rozwiązywana dyskretnie — z nadzieją na rozstrzygnięcie bez medialnego spektaklu.

Dla całej sceny ta sprawa jest ostrzeżeniem. Organy podatkowe w całej Europie coraz sprawniej śledzą przychody z esportu, a stary schemat kierowania wszystkiego przez własną spółkę już nie przechodzi — szczególnie w krajach skandynawskich. Jeśli w taką pułapkę może wpaść mistrz Majora i IGL of the Year według HLTV, nikt nie jest bezpieczny.

Rozprawa jest w kwietniu. Zaproszenia na IEM Cologne Major wychodzą 6 kwietnia. Trudno o gorszy moment.